W dzisiejszej siatkówce nieodłącznym elementem każdej profesjonalnej drużyny jest statystyk. Obok fizjoterapeuty jest on jedną z ostatnich osób, o któryej się mówi w mediach. Co za tym idzie, niewielu kibiców wie, na czym polega ta praca. Postanowiłem dość zwięźle opisać główne zadania jakie leżą po stronie statystyka, w dalszej części również odseparowałem to, co moim zdaniem należy już do kompetencji analityka.

Podstawowe obowiązki siatkarskiego statystyka można podzielić na te przed, w trakcie i po meczu.

Przed meczem statystyk wspólnie z trenerami bierze udział w tworzeniu taktyki i założeń na mecz. Czynność ta bardzo różni się w drużynach, ponieważ każdy trener i statystyk ma własne preferencje i upodobania w kwestii merytoryki przekazu. Ogólnie rzecz biorąc, tworzenie taktyki to budowanie planu na mecz. Daje on informacje jak konkretni siatkarze mają reagować na to, co dzieje się na boisku. W którym miejscu stać do przyjęcia zagrywki, którą strefę boiska zasłaniać blokiem oraz jak dokładnie stać w obronie, aby zwiększyć swoje szanse na kontratak. Zadaniem statystyka jest także przygotowanie się do odprawy wideo, redakcja tzw. „game planu”, czyli kartek na których opisane są założenia taktyczne, a potem ich druk dla sztabu i zawodników. Gdy wszystko na mecz jest już gotowe, odbywa się odprawa z zawodnikami. Podczas tego spotkania trener tłumaczy założenia na mecz. Większość statystyków bierze w nim czynny udział. Prezentuje klipy wideo z najbardziej charakterystycznymi akcjami, zagraniami i analizami przeciwnika.

Ajaccio game plan
Przykładowy game plan dotyczący rozgrywającego

Druga część zadań statystyka, to te wykonywane w trakcie meczu. Zazwyczaj statystycy mają dwa podstawowe obowiązki: pierwszy z nich to nagranie meczu, jednak pozycja kamery jest ściśle określona. Musi ona zostać umiejscowiona za linią zagrywki i obejmować całe boisko, a także słupek sędziowski. Druga, i moim zdaniem najważniejsza czynność to „kodowanie meczu”. Do tego celu używamy programu DataVolley 4, gdzie w specjalnym kodzie zapisujemy każde dotknięcie piłki. Jedno dotknięcie to jeden kod, składający się z minimum 5 znaków, które opisują między innymi, z której drużyny pochodzi zawodnik, jaki jest jego numer, element siatkarski, wraz z uszczegółowieniem oraz jakość wykonania oceniana przez statystyka. Taki kod może zawierać nawet kilkadziesiąt znaków.

Część kodu w Dacie Volley 4
Część kodu w Dacie Volley 4

Właśnie z tych zapisów powstają statystyki, które ułatwiają trenerom prowadzenie meczu. Z tego samego źródła powstają również dużo prostsze statystyki, które automatycznie aktualizują się na stronie Plusligi w trakcie spotkania.

Po meczu przychodzi czas na zsynchronizowanie zapisu wideo ze spisanym kodem, w taki sposób żeby łatwo było wyszukiwać żądane akcje. Jest to również czas na poprawianie ewentualnych błędów lub dopisanie dodatkowych kodów, jeśli nie było na to czasu podczas meczu. Ile kodów może zawierać taki mecz? Trzysetowy mecz wygrany przez Asseco Resovię Rzeszów z ZAKSĄ Kędzierzyn-Koźle wymagał spisania dokładnie 1154 kodów, podczas gdy mecz Resovii z Sadą Cruzeiro rozstrzygnięty po pięciu setach to 1675 kodów. Nie należy zapominać o głównym zadaniu statystyka: żeby przygotować analizy przeciwników, taktykę i wszystkie niezbędne ku temu informacje trzeba najpierw ogromnego wkładu pracy. Statystyk musi dzień w dzień kodować mecze przeciwników. Z mojego doświadczenia wynika, że na jeden rozegrany mecz własnej drużyny należy przygotować minimum 6 spotkań przeciwnika. Jest to absolutne minimum! Dodam również, że czas potrzebny do przygotowania jednego meczu to minimum 2 godziny pracy.

Taktyka przyjęcia zagrywki
Taktyka przyjęcia zagrywki

Po dziesięciu latach swojej kariery jestem w stanie wyróżnić ludzi, których można nazwać analitykami i będzie to trafniejsze określenie niż statystyk. Analityk jest odpowiedzialny za tworzenie analiz drużyn przeciwnych, a w kolejnym kroku wyciąganie z nich wniosków. Trzy główne aspekty to analizy rozgrywających, kierunki ataków oraz kierunki zagrywek. Wszystkie tworzone są na bazie przygotowanych przed sezonem arkuszy. Przygotowanie takiego arkusza od samego początku, tak żeby był zgodny z wymaganiami trenera zajmuje około tygodnia. Wszystkie te “worksheety” trzeba wielokrotnie sprawdzić, żeby mieć pewność, że nigdzie nie pojawią się błędne dane. Dzięki stworzeniu takich uniwersalnych arkuszy, w trakcie sezonu przygotowanie pełnych analiz zajmuje tylko godzinę! Jest to więc ogromna, lecz odwleczona oszczędność czasu!

W reprezentacji Finlandii wraz z Mikko dzieliliśmy rolę statystyka i analityka / fot. Katarzyna Antczak

Gdy już mamy stworzone analizy przychodzi czas na wyciąganie wniosków, które będą względnie łatwe do rozpoznania dla zawodników na boisku. Co najważniejsze należy również znaleźć sposób na zatrzymanie przeciwnika. W taki właśnie sposób powstaje taktyka na mecz.

Jeśli chciałbyś dowiedzieć się więcej o pracy statystyka, to zapraszam również do przeczytania wpisu, który kiedyś poczyniłem o tym jak wygląda tydzień pracy statystyka.

2 thoughts on “Statystyk w siatkówce. Czym się zajmuje?

  1. Ta strona, ten blog jest cudowny, dziękuję bardzo za przekazanie takich informacji, nie dość że jest to bardzo interesujące to jeszcze pomocne i pozwala zrozumieć na czym tak naprawdę polega ta praca. Mam 19 lat i w sumie z chęcią sprawdził bym się w takiej roli ponieważ kocham siatkówkę i zawsze interesowałem się właśnie taką jej stroną, ale niestety nie wiem jak zacząć

  2. Ja mam prośbę z innej beczki. Czy w wolnej chwili mógłby Pan objaśnić jak są liczone indexy zawodników plusligi na stronie dataproject? Chodzi mi o indeksy przyjęcia, boków, zagrywki itd. Opis jaki tam jest na dole strony jest bardzo nieprecyzyjny. No i czy na własny użytek korzysta Pan z tych indeksów czy ma inne sposoby oceny zawodników. Zdrówka życzę!

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Name *